Zelfsturende teams: werken aan draagvlak

275 keer gelezen

Besluiten die door (zelfsturende) teams worden genomen, worden vaak niet of maar deels nagekomen. 'Afspraak is bij ons geen afspraak' is niet voor niets een veelgehoorde klacht in organisaties. Hoe kan dit? En hoe kun je het draagvlak voor de besluiten die je samen neemt vergroten?

Waarom is draagvlak creëren zo moeilijk?

Op basis van 25 jaar ervaringen met het begeleiden van teams, geef ik vijf verklaringen voor het feit dat voor besluiten vaak te weinig draagvlak is.

  1. De negeer- en overtuig-strategie zijn in vergaderingen vaak dominant
    Een eerste oorzaak voor gebrek aan draagvlak heeft te maken met de manier waarop in teams wordt omgegaan met afwijkende standpunten: deze krijgen vaak niet de aandacht die ze verdienen. In plaats daarvan worden ze genegeerd of ze geven aanleiding voor discussies. Doel van de discussie is om de ander te overtuigen. In beide gevallen (negeren of overtuigen) komen de overtuigingen, ervaringen en inzichten waarop de standpunten zijn gebaseerd niet goed op tafel.

    Het gevolg is dat vergaderingen vaak een soort verbale arena zijn waarin de meest assertieven en de verbaal sterksten 'winnen', zonder dat de anderen daardoor ook per se zijn overtuigd. Ze zwijgen of geven het op.

  2. Niet iedereen doet actief mee
    Een tweede reden voor gebrek aan draagvlak wordt veroorzaakt door het feit dat aan de meeste vergaderingen maar een beperkt deel van de teamleden actief deelneemt. In veel teams is dit zo gewoon, dat hieraan niet of nauwelijks aandacht wordt besteed. De kans is groot dat minstens een deel van de 'stillen' zich niet eigenaar voelt van de genomen besluiten en zich daarmee niet volledig gecommitteerd voelt aan de uitvoering ervan.

  3. Vrij worstelen en impliciete besluitvorming
    Veel vergaderingen hebben iets weg van een arena: een deel van de aanwezigen vormt het publiek en een ander deel discussieert, onderbreekt elkaar, zet eigen stokpaardjes in, vormt tijdelijke coalities en raakt soms verhit en geïrriteerd. In de hitte van de strijd lopen analyse en mogelijke oplossingen vaak door elkaar.

    Dan kan het zomaar gebeuren dat voor een deel van de teamleden het moment is aangebroken om een besluit te nemen, terwijl een ander deel nog in discussie is. Bijna ongemerkt wordt overgegaan naar een ander punt op de agenda en gaat de discussie vloeiend over van het ene naar het andere onderwerp. Voor een deel van de aanwezigen is duidelijk dat een besluit is genomen, terwijl dit een ander deel is ontgaan.

    Omdat er geen tijd wordt genomen om met z'n allen vast te stellen dat er een besluit is genomen, en dat het besluit er precies zo uitziet, en dat dat betekent dat 'dit en dat' door 'die en die' gedaan gaan worden, is er geen sprake van een eenduidig en voor iedereen helder besluit. Dan kan er natuurlijk ook geen sprake zijn van draagvlak.

    Een derde reden voor gebrek aan draagvlak is dus gelegen in het feit dat besluiten -soms in de hitte van de strijd- vaak impliciet worden genomen.

  4. Met de boodschap van zwijgen en aarzelen wordt te weinig gedaan  
    Een afspraak is pas een echte afspraak als iedereen volmondig 'ja' zegt. Mijn ervaring met teams is, dat als er tijdens de besluitvorming aarzeling of terughoudendheid hoorbaar is, of wanneer sommige teamleden zich gewoon niet uitspreken, dit vaak niet als belangrijk signaal van een gebrek aan commitment wordt opgevat, maar wordt genegeerd. 'Ja' zeggen (of eenvoudigweg zwijgen) en eigenlijk 'nee' bedoelen is een bekend en zo vaak voorkomend fenomeen, dat er een term voor is bedacht: pocket veto. Op tafel ligt de 'ja' en in de broekzak zit het veto.

  5. 'Ja' zeggen tegen een afspraak heeft verder toch geen consequenties
    Een vijfde reden waarom het bij gemaakte afspraken vaak ontbreekt aan draagvlak, is het gevolg van het feit dat afspraken vaak onvoldoende worden gehandhaafd. Sommige afspraken blijven lang op een actielijstje staan, andere afspraken worden gemaakt en verdwijnen om daarna geruisloos uit beeld te verdwijnen.

    Misschien herken je deze ook: er wordt een afspraak gemaakt en iemand merkt op dat deze zelfde afspraak enige tijd geleden ook al is gemaakt.

    Het feit dat een afspraak te vaak geen afspraak blijkt te zijn, leidt er in sommige teams zelfs toe dat afgesproken wordt dat iedereen zich vanaf nu gaat houden aan de gemaakte afspraken....

    Als te vaak blijkt dat ‘ja’ zeggen in de praktijk betekent dat je helemaal nergens aan vastzit, wordt het steeds makkelijker om ‘niet moeilijk te doen’ en ‘mee te bewegen’, dus maar ‘ja’ te zeggen, met je veto veilig in de broekzak.

Zelfsturend team en draagvlak leren creëren?

Als je deel uitmaakt van een 'gewoon' team of een zelfsturend team, de ervaring hebt dat draagvlak in het team soms lastig te realiseren is en daarvoor een oplossing zoekt, kunnen wij je misschien helpen. Wij hebben jarenlange ervaring met het begeleiden van (zelfsturende) teams.

In een vrijblijvend gesprek kunnen we met elkaar onderzoeken hoe wij jullie kunnen helpen om als team te leren om te werken aan draagvlak voor besluiten. Neem voor een vrijblijvende afspraak contact op: 024 397 8892. Een mailtje sturen kan natuurlijk ook: info@md-act.nl

Workshops voor zelfsturende teams en de teamcoaches

MD-act verzorgt workshops en trainingen voor zelfsturende teams en voor teamcoaches die een bijdrage moeten leveren aan de ontwikkeling van zelfsturing binnen teams. De volgende thema's staan in verschillende workshops centraal:

  • Werken aan draagvlak
  • Gezamenlijk besluiten nemen
  • Omgaan met onderlinge spanningen en conflicten
  • Feedback geven en ontvangen
  • Rollen & taken, leiden & volgen
  • Werken vanuit de bedoeling, niet vanuit de regels
  • Individuele coaching en teamcoaching
  • Loslaten vanuit vertrouwen

Als je interesse hebt in de programma's van deze workshops, maak dan gebruik van onderstaande button. Als je enkele gegevens invult, ontvang je de programma's direct in je mailbox. Uiteraard geheel vrijblijvend.

Aanvragen programma's trainingen en workshops zelfsturende teams

Aanbod op maat

Wil je een aanbod op maat? Neem dan contact op voor het maken van een vrijblijvende afspraak: 024 397 8892

Meer blogs van Albert van Veen lezen

NIP RegisterpsycholoogAlbert van Veen, coach Nijmegen en omgeving, is registerpsycholoog NIP Arbeid & Organisatie en tevens een door het CRKBO erkende trainer voor het kort beroepsonderwijs. Sinds 1995 coacht en traint Albert medewerkers, leidinggevenden en (management)teams.

Albert is bereikbaar op 024 397 8892  

MD-act biedt trainingen en coaching door heel Nederland

Al onze blogs: kiezen op onderwerp

Zelfsturing