Coaching: werken met de stemmen in je hoofd

967 keer gelezen
Hoe zou je het vinden als iemand dingen tegen je zou zeggen als:
"Laat maar, dat kunnen anderen véél beter dan jij"
"Binnenkort val je door de mand; dan ziet iedereen dat je helemaal niet zo goed bent als het lijkt"
"Denk je nou echt dat mensen jou leuk vinden?"
"Je ziet er weer niet uit vandaag..."
Met iemand die jou op deze manier kritisch toespreekt, wil je liever niets te maken hebben! Toch? Maar het gekke is: veel mensen spreken zichzelf vaak op deze manier kritisch toe.
 
Mensen die zichzelf vaak negatief toespreken, kunnen veel last hebben van dat negatieve stemmetje. Het is alleen maar kritisch en heeft altijd commentaar.

Stemmen in m'n hoofd! Ik ben toch niet gek....

Stemmen in je hoofd is helemaal niet gek! Als ik het in mijn rol als coach met mensen heb over ons 'innerlijke theater', herkennen de meesten dit meteen.

Als je goed naar die innerlijke stemmen luistert, zul je ontdekken dat ze allemaal zo hun eigen stokpaardjes lijken te hebben. Zinnen uit de inleiding horen bij wat in Voice Dialogue onze innerlijke criticus wordt genoemd. Die heeft de neiging om vooral te letten op wat er allemaal mis is, misgaat, of mis zou kunnen gaan. In onze rol als coach komen wij veel mensen tegen die juist van die stem last hebben.

Er zijn ook innerlijke stemmen die totaal andere dingen zeggen. Zo kan er een innerlijke stem zijn die jou vooral vertelt dat je niet moet zeuren, dat je moet aanpakken, niet moet opgeven, niet bij de pakken neer moet gaan zitten. Zo'n stem kan je bijvoorbeeld vertellen dat er nog nooit iemand is doodgegaan van hard werken, dat Hollandse jongens niet huilen, of dat werk voor het meisje gaat.
 
Een andere innerlijk stem vertelt je misschien wel vooral dat je de zaken meer van de positieve kant moet bekijken. Die zegt dingen als: kijk niet naar wat je niet hebt, maar naar wat je wel hebt. Of die zegt: het is misschien niet leuk, maar het had veel erger gekund. Die innerlijke stem gaat uit van de gevulde helft, in plaats van te kijken naar het lege deel van het glas.
 

Ons innerlijke theater

Als je er goed op gaat letten, zul je merken dat je verschillende innerlijke stemmen hebt, met verschillende boodschappen die zich in verschillende situaties 'melden'. Geregeld is ook sprake van een innerlijk theater, waarin je stemmen hele en halve conversaties hebben of discussies met elkaar voeren. Dit kan je soms helpen bij het maken van verstandige keuzes. Maar net zo vaak of vaker helpt het je helemaal niet; dan is het vooral verwarrend of kan het je onzeker maken.

Een voorbeeld. Piet is op weg naar een klant. Als onderdeel van het acquisitietraject moet hij een presentatie gaan houden. Hij heeft in het weekend veel tijd besteed aan de voorbereiding. Zo veel, dat hij zich eigenlijk een beetje schuldig voelt tegenover zijn gezin. Een gevoel dat hij wel vaker heeft! Ook is hij gespannen voor de presentatie, want het gaat om een grote order die hij hiermee kan verwerven. Belangrijk, temeer daar zijn laatste acquisitie geen succes is geweest. Achter het stuur ontspint zich de volgende innerlijke dialoog:

Als het maar goed gaat, strakjes. Zul je zien, heb ik me zo goed voorbereid, en vergeet ik toch mijn tekst. Na een korte 'stilte' gaat de conversatie verder: je moet eens ophouden met jezelf zo gek te maken!!! Natuurlijk gaat het goed. Hoe vaak heb je dit al niet gedaan. Stilte. Ja, ja, de vorige keer ging het lekker.... Misschien word je te oud, misschien kun je gewoon niet goed mee met de verwachtingen van de huidige generaties. Stilte. De conversatie gaat verder: je gaat daar gewoon staan, je doet je best, je hebt je goed voorbereid. Meer kan je niet van jezelf verwachten. En dan zien je wel. Stilte. Een vervelend gevoel bekruipt Piet en de innerlijke conversatie gaat verder: Je hebt Ria en de kinderen dit weekend wel erg verwaarloosd! Waarom kies je nu toch altijd voor je werk? Zijn je gezin en kinderen dan niet belangrijk voor je? Waarom gaat het steeds zo. Dat Ria nog niet bij je weg is.... Korte stilte, stemming verandert, Piet wordt een beetje geïrriteerd. Innerlijke conversatie gaat verder: Ria moet niet zeuren! Wie zorgt hier al jaren voor brood op de plank? Wie wil niet alleen in de zomer, maar ook in het najaar op vakantie? Wie vindt het reuze belangrijk om er altijd tiptop bij te lopen? En hoe kunnen we dat allemaal betalen....? Juist, omdat jij zo hard werkt!!! 

Als je goed luistert, hoor je verschillende 'stemmen', verschillende 'personages' die het niet met elkaar eens lijken te zijn en allemaal zo hun eigen boodschappen hebben. De wijze waarop de innerlijke stemmen vaak met elkaar in gesprek zijn, doet mij denken aan hoe het in veel vergaderingen gaat: iedereen roept wat en niemand gaat echt in op wat de ander zegt. 

coaching_voice_dialogue

Hoe kun je meningen en informatie, die vanuit de verschillende perspectieven gedropt worden, nog op een goede manier gebruiken? Dat is vaak lastig: dergelijke (innerlijke) conversaties zijn eerder verwarrend dan dat ze bijdragen aan het trekken van goede conclusies of aan gedragen besluiten.

Voice Dialogue gebruiken in coaching 

Al manifesteren de innerlijke stemmen zich geregeld als door elkaar pratende vergaderaars, toch zijn ze op een nuttige manier te gebruiken in coaching. Met principes uit Voice Dialogue kun je op een vaak leuke, soms ook confronterende, maar bijna altijd leerzame manier aan de slag met die innerlijke stemmen. 

Voice dialogue, wat is dat?
In de eerste helft van de jaren 70 van de vorige eeuw ontwikkelde het echtpaar Hall en Sidra Stone, twee psychologen/therapeuten, de Psychology of Selves (psychologie van de 'ikken'). Deze theorie vormde de basis voor Voice Dialogue. In de Psychology of Selves is het uitgangspunt dat een persoonlijkheid is opgebouwd uit verschillende 'delen' die allemaal als het ware een eigen persoonlijkheid hebben, met onder meer hun eigen zorgen, overtuigingen, gevoelens en ideeën. Ieder mens heeft een aantal dominante delen of 'ikken'; dit zijn onze primaire subpersoonlijkheden. De primaire subpersoonlijkheden bepalen in hoge mate onze identiteit.
Voorbeeld
Lies heeft een sterk ontwikkelde perfectionist als subpersoonlijkheid. Over zichzelf zegt zij zelfs: ik ben een perfectionist. Lies heeft zich geïdentificeerd met dit deel van haar persoonlijkheid. Deze subpersoonlijkheid domineert heel vaak de innerlijke dialoog van Lies met uitspraken als: "Nee, goed is niet goed genoeg"; "Hiermee kan je toch niet tevreden zijn!"; "Nee, Lies, hier kun je beslist niet mee aankomen, dit moet eerst beter"; "Fouten maken mag dan misschien, maar dat geldt niet voor jou! In elk geval niet nu"
Tegenover deze primaire subpersoonlijkheden staan ook minder dominante en soms zelfs 'verstoten' subpersoonlijkheden. Onze primaire sub-persoonlijkhedendie opvattingen kunnen hebben die lijnrecht tegenover elkaar staan, bepalen in hoge mate onze innerlijke conversaties. Onze minder dominante en soms zelfs verstoten subpersoonlijkheden komen in deze innerlijke dialogen minder of zelfs nauwelijks tot niet aan het woord.
Voorbeeld
Lies heeft een sterk ontwikkelde perfectionist. Maar heel soms mengt zich een andere subpersoonlijkheid in haar interne dialoog. Deze zegt totaal andere dingen dan de perfectionist, maar wordt niet of nauwelijks gehoord. Die verstoten subpersoonlijkheid van Lies zegt dingen als: "Lies, wees toch niet altijd zo hard voor jezelf! Een ander zou hiermee gewoon tevreden zijn"; "Lies, Lies, Lies, je bent ook maar gewoon een mens... Fouten maken mag, ook jij, Lies". Deze stemmen worden in de interne dialoog snel en stevig overruled door de perfectionist. De perfectionist in Lies wil en kan deze tegengeluiden zelfs bijna niet verdragen! MAAR: als Lies eerlijk is, voelt ze zich regelmatig ook niet prettig vanwege haar perfectionisme. Dan klaagt een interne stem tegen Lies over het feit dat ze een Pietje precies is en dat haar perfectionisme véél te veel tijd kost. Als Lies in die stemming is, voelt ze zich soms ook erg tekort gedaan door anderen. Dan zeurt een stemmetje over het feit dat ze zo verschrikkelijk haar best doet om het allemaal goed te doen, en dat ze daar niet de waardering voor krijgt die ze verdient. Dat het soms niet eens wordt opgemerkt door anderen! Dat ze misschien haar werk moet gaan doen zoals anderen dat ook doen en alles wat minder nauw moet gaan nemen en misschien zelfs de kantjes er wat van af zou moeten gaan lopen...

Het doel van Voice Dialogue

Een doel van Voice Dialogue is, om je bewust te worden van je primaire en van je meer of minder verstoten subpersoonlijkheden en deze als het ware beter te leren kennen; wat hebben ze je eigenlijk allemaal te vertellen? Daarbij is het belangrijk om dit te leren doen zonder te oordelen over de boodschappen, zorgen en ideeën van de verschillende subpersoonlijkheden! Dit doe je door een 'Bewuste Ik' te ontwikkelen. Hoe zou dat zijn, voor Lies? Als ze gewoon kon ervaren dat er intern bij haar vaak een sterk ontwikkelde perfectionist aan het woord is, en dat er ook andere interne stemmen zijn, die andere dingen zeggen? En dat ze zich daar niet voor hoeft te schamen, laat staan dat ze deze 'tegengeluiden' zou moeten ontkennen of krachtig de mond hoeft te snoeren? Ze zijn er! Het is zoals het is!

Een ander doel van Voice Dialogue wordt vaak al (deels) gerealiseerd door het ontwikkelen van het Bewuste Ik waarmee je oordeelsvrij kunt luisteren naar je eigen interne theater. Dat doel is om je niet meer te identificeren met je dominante subpersoonlijkheden. Je hebt een sterk ontwikkelde perfectionist ter beschikking, maar je bent het niet. Je bent, dus hebt, veel meer dan dat! Je bent bijvoorbeeld ook iemand die ontspannen kan genieten van muziek, lekker eten of goed gezelschap. En je bent misschien ook wel iemand die er voor anderen is als deze hulp nodig hebben. Je zou kunnen zeggen dat het erom gaat te leren dat je een perfectionist ter beschikking hebt en dat je daar vaak en goed van kunt profiteren. En dat je ook andere kwaliteiten of subpersoonlijkheden ter beschikking hebt die je ook kunt inzetten. Aan jou de keuze.


Meer ruimte voor het maken van keuzes

Met een goed ontwikkelde Bewuste Ik creëer je ruimte om te kiezen. Lies is niet een perfectionist, maar heeft er een ter beschikking. Die kan ze inzetten. Nu ze heeft geleerd om oordeelsvrij te luisteren naar de andere interne 'boodschappen', kan ze nu een afweging maken: moet ik in deze situatie gaan voor perfectie en dus mijn perfectionist inzetten, of is het in deze situatie verantwoord, of misschien zelfs wel beter, om met een 7 genoegen te nemen?
 

Voice Dialogue: iets voor jou?

Voice Dialogue is wat mij betreft een schitterend instrument om meer inzicht mee te krijgen in wie je bent. Ook kan het behulpzaam zijn bij het loskomen van 'dwingende' gedrags- en reactiepatronen. Het leert je ook om 'liefdevoller' te kijken naar je innerlijke dialogen, en je niet te schamen voor zogenaamde rare ideeën en wensen; je bent je gedachten niet, je hebt ze. Je kunt er ontspannen en nieuwsgierig naar luisteren om vervolgens af te wegen: wat kan en wat wil ik ermee als het gaat om vervolgacties, gedrag of keuzes die voorliggen.

Als je dit plezierig vindt, kan ik, of een van mijn collega coaches, je in een vrijblijvend gesprek meer vertellen over Voice Dialogue. Ik kan dan ook toelichten hoe wij met deze methode werken in coachingstrajecten.

Als je het gesprek aanvraagt:

  • Bellen wij je om een geheel vrijblijvende afspraak in te plannen
  • Waarin we kennismaken met elkaar
  • Je alle informatie die je wilt, krijgt over Voice Dialogue
  • En we toelichten hoe wij in coachingstrajecten met deze methode werken

Vrijblijvend gesprek over Voice Dialogue

Kijk op de link als je meer wilt weten over onze aanpak als coaches of als je wilt weten wat onze klanten over ons zeggen

Meer blogs van Albert van Veen lezen

NIP RegisterpsycholoogAlbert van Veen, coach Nijmegen en omgeving, is registerpsycholoog NIP Arbeid & Organisatie en tevens een door het CRKBO erkende trainer voor het kort beroepsonderwijs. Sinds 1995 coacht en traint Albert medewerkers, leidinggevenden en (management)teams.

Albert is bereikbaar op 024 397 8892

 

LEESTIP

  • Ik (k)en mijn ikken Ontdek andere kanten van jezelf met Voice Dialogue, geschreven door Judith Budde c.s., uitgeverij Thema, EAN: 97890587155241

Al onze blogs: kiezen op onderwerp

Voice Dialogue