Beter leren communiceren: feedback geven

2.570 keer gelezen

Een belangrijk onderdeel van communiceren is het geven van feedback. Door feedback te geven, weet de ander hoe je denkt over zijn wijze van zich presenteren, laat je weten wat je vindt van de manier waarop iemand werkt, of geef je inzicht in je oordeel over de resultaten van iemands inspanningen.

Als je positieve feedback geeft, weet de ander dat het wat jou betreft in orde is. En op basis van je kritische feedback kan de ander ervoor kiezen om zijn houding, zijn gedrag, de keuzes die hij heeft gemaakt, de manier waarop hij zijn werk doet, de wijze waarop hij met jou omgaat etc. aan te passen. Of om dit niet te doen! Maar dan weet hij in elk geval dat jij er niet zo blij van wordt of dat jij er consequenties aan kan verbinden wanneer sprake is van een gezagsverhouding.

Heb je positieve feedback te geven: DOEN!

Complimenten ontvangen is leuk. Althans, dat geldt voor de meeste mensen. Complimenten koester je en steek je in je zak. En ze werken vaak motiverend. Complimentjes zijn niet alleen motiverend, complimenten laten je ook weten dat wat je doet in orde is. Je kunt dus met een gerust hart doorgaan op de ingeslagen weg.
 
Leidinggevenden, en ook collega's onderling: geef toch eens wat vaker een compliment. Ze kosten helemaal niets en het positieve effect is onbetaalbaar
 
Zeker als je leidinggevende bent, is het geven van complimenten erg zinvol. Niet alleen omdat het bijdraagt aan motivatie onder de medewerkers, maar ook omdat je met elk compliment dat je als leidinggevende geeft, het door jou gewenste gedrag op je afdeling bevordert.

Welke redenen kun je nu nog hebben om geen complimenten te geven als dit even kan?

Als feedback geven zo belangrijk is, waarom gebeurt het dan zo weinig?

Mijn ervaring is, dat feedback te vaak niet gegeven wordt. Als iets goed gaat, wordt dat nogal eens als vanzelfsprekend ervaren en blijft een compliment achterwege. En kritische feedback geven, dat vinden veel mensen moeilijk. Gytha Heins, Managing Partner bij Be7, heeft onderzoek gedaan onder meer dan 500 ervaren managers. Wat blijkt:
  • Eén op de zes medewerkers functioneert niet goed.
  • Meer dan 40% van de ondervraagde managers vindt dat ze zelf vaker medewerkers en collega's zouden moeten aanspreken op ongewenst gedrag.
  • Meer dan 60% vindt dat hun collega-managers, vaker dan ze doen, anderen zouden moeten aanspreken op ongewenst gedrag.
  • 80% van de managers stelt het geven van kritische feedback uit.
  • Van de managers die wel feedback geven, zegt minder dan 20% in staat te zijn om hiermee de gewenste gedragsverandering te bewerkstelligen. De effectiviteit van hun feedback is dus zeer beperkt.

Beter leren communiceren

Met deze cijfers is het niet vreemd dat het onderwerp 'feedback geven' in veel van mijn trainingen en coachingstrajecten zo prominent aan de orde komt! Dan blijkt overigens vaak ook, dat leren feedback geven meestal meer is dan alleen een kwestie van beter leren communiceren; spanning, irritatie, gelijk willen krijgen, niet toe willen geven en een slechte voorbereiding vormen zomaar een greep uit de veelheid aan serieuze bedreigingen voor de effectiviteit van de feedback.
Voor feedback tips, zie de blog Hoe geef je feedback? 7 tips
 

Waarom is kritische feedback dan toch vaak niet effectief?

Om op een goede manier kritische feedback te geven, blijkt in de praktijk vaak lastig om te doen. Als je je daarbij realiseert dat het voor veel mensen ook niet zo makkelijk is om kritische feedback te krijgen, zelfs als deze goed wordt gegeven, dan is het dus niet zo gek dat de effectiviteit ervan in de regel niet zo groot is.
 
Herken je dit, je geeft feedback en:
  • Wat je ook zegt, de ander zegt vooral: Ja, maar..... 
  • Je betrapt jezelf erop dat je in herhaling valt, zonder de ander te overtuigen.
  • Je betrapt de ander erop dat hij in herhaling valt, maar hij overtuigt jou niet.
  • De irritatie loopt aan beide kanten op en een goede uitkomst is niet in zicht.
  • De ander zegt 'ja', maar je voelt dat het niet van harte is.
  • De ander vraagt om concrete voorbeelden, maar die heb je niet direct paraat.
  • De ander zegt dat jij de enige bent die dit vindt en dat anderen er echt anders over denken.
  • De ander geeft jou als reactie kritische feedback over jouw gedrag terug.
  • De ander vraagt je: oh ja, wie vinden dit dan allemaal?
  • De ander zegt: oh ja, en jij maakt zeker nooit fouten?
Als je dit herkent, of als je soms maar geen feedback geeft omdat je bang bent dat het gesprek zo ongeveer zou kunnen gaan verlopen, dan heb je ervaren dat goed feedback geven één ding is, maar dat goed omgaan met de reactie van degene die de feedback ontvangt ook nog een hele toer kan zijn.
 
Wil je meer lezen over lastige gesprekssituaties voor leidinggevenden: Hoe voer je een moeilijk gesprek met je medewerker?
 

Als kritische feedback vaak niet effectief is, zou je deze dan nog wel moeten geven?

Wat mij betreft is het antwoord op deze vraag JA, natuurlijk is dat zinvol. Het belang is hierboven beschreven. Maar dan moet het geven ervan wel minimaal aan twee randvoorwaarden voldoen:
  1. Je moet je feedback helder, respectvol en goed onderbouwd worden gegeven
  2. Je moet zo omgegaan met tegensputteren, hakken in het zand zetten, in de verdediging schieten, in de tegenaanval gaan, om de hete brij heen draaien, dat de kans op een constructief gesprek maximaal is.

Gratis artikel aanvragen

Over de twee randvoorwaarden voor effectieve feedback (en meer) heb ik een artikel geschreven dat ik aan deelnemers aan mijn trainingen en aan mijn coachees meegeef wanneer ik dit onderwerp behandel. Als je wilt, kun je dit artikel hieronder gratis downloaden.
 
Als je het artikel aanvraagt, krijg je:
  • Een praktisch gespreksmodel
  • Bestaande uit eenvoudige onderdelen
  • Die je stap voor stap kunt toepassen
  • Waarmee de kans op gedoe klein wordt
  • En de kans op een door jou gewenste uitkomst groot is. 
Artikel aanvragen
 
Als je wilt weten wat MD-act kan bieden als je individuele ondersteuning zoekt bij het beter leren communiceren in het algemeen, of bij feedback geven in het bijzonder, kijk dan hier om te lezen over hoe wij als coaches werken.

Als een training je iets lijkt, kijk dan eens naar onze training Beter Leren Communiceren of de training Feedback geven en ontvangen
 
 

NIP RegisterpsycholoogAlbert van Veen, coach Nijmegen en omgeving, is registerpsycholoog NIP Arbeid & Organisatie en tevens een door het CRKBO erkende trainer voor het kort beroepsonderwijs. Sinds 1995 coacht en traint Albert medewerkers, leidinggevenden en (management)teams.

Albert is bereikbaar op 024 397 8892  

 
Al onze blogs: kiezen op onderwerp

Feedback